Türkiye Teknikerler Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı Musa Kıranlı, Türkiye enerji piyasasının Milli Akıllı Sayaç Sistemi'ne hazırlandığını belirterek, 1 Mart 2026 itibarıyla akıllı ve yerli sayaçlara geçiş sürecinin başlayacağını söyledi.
Türkiye Teknikerler Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı, Karadeniz Teknikerler Federasyonu Genel Başkan Vekili, Ordu Teknikerler Derneği Başkanı ve Elektrik+Mekanik Periyodik Bakım Kontrol ve Ölçüm Uzmanı Musa Kıranlı, Türkiye enerji sektöründe milyonlarca aboneyi ilgilendiren köklü bir dönüşüm sürecine girildiğini açıkladı.
Kıranlı, Türkiye enerji piyasasının dijitalleşme yolunda önemli bir adım attığını vurgulayarak, Milli Akıllı Sayaç Sistemi'ne (MASS) geçişle birlikte "akıllı ve milli sayaç" döneminin başladığını ifade etti.
Kıranlı açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Türkiye'de milyonlarca elektrik abonesini ilgilendiren büyük bir dönüşüm için düğmeye basıldı. Türkiye enerji piyasası, dijitalleşme yolunda dev bir adım olan Milli Akıllı Sayaç Sistemi'ne (MASS) hazırlanıyor. 'Akıllı ve milli sayaç' dönemi başlıyor. Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) ile uyumlu sayaç dönüşümüne 1 Mart 2026 itibarıyla başlanacak olup uygulama kapsamında yeni abone başvurularında takılacak elektrik sayaçları ile birlikte mevcut elektrik sayaçları akıllı sayaçlarla değiştirilecek."
Kıranlı, 1 Ocak 2026'dan itibaren tüm yeni sayaçların akıllı ve yerli üretim olmasının zorunlu hale geleceğini, sayaçların dağıtım şirketleri tarafından yatırım planları kapsamında temin edilerek dönüşümün gerçekleştirileceğini kaydetti.
Tüketiciler yeni sayaçlar için bedel ödemeyecek
Yeni sistemde vatandaşlara herhangi bir mali yük bindirilmeyeceğini belirten Kıranlı, tüketicilerin yeni sayaçlar için hiçbir bedel ödemeyeceğini ifade etti. Sayaçların şebeke yatırım unsuru olarak dağıtım şirketleri tarafından karşılanacağını vurguladı.
Akıllı ve milli sayaçların avantajları
Akıllı sayaçların kablosuz haberleşme modülüne sahip olduğunu belirten Kıranlı, sistemin sağlayacağı avantajları şöyle sıraladı:
"Akıllı ve milli sayaçlar sayesinde tüketim miktarı ve tüketim alışkanlıkları anlık olarak hem tüketiciye hem de dağıtım şirketine iletilecek. Vatandaşlar detaylı tüketim verilerini inceleyerek tasarruf yapma imkânı bulacak. Elektrik kesintilerinin ardından teknik veriler otomatik olarak dağıtım şirketlerine iletilecek ve arızalara daha hızlı müdahale edilebilecek.
Yeni sistemle birlikte faturalandırma, elektrik açma-kapama işlemleri, kaçak kullanım tespitleri uzaktan yapılabilecek. Sayaç okuma personeline olan ihtiyaç ortadan kalkacak, sayaç okuma devri sona erecek. Bu durumun sektörde istihdam açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek."
Uygulama Avrupa Birliği yönergesine dayanıyor
MASS uygulamasının Avrupa Birliği yönergelerine dayandığını belirten Kıranlı, sürece eleştirel yaklaşarak, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Üreticiler kendilerini düşünüyor, vatandaşı düşünen yok. Milli Akıllı Sayaç, enerji verimliliğini artıracak, kesinti sürelerini azaltacak olup çıkacak önemli sorunları da çözüme koymalıyız. Abonelere can ve mal kayıplarını önleyici kaçak akım ve yangın koruma elemanları kullanımları zorunlu hale getirilmelidir."
Enerji sektöründe MASS geçişinde pano çıkmazı
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) belirlediği 1 Mart 2026 MASS geçiş takviminin yaklaşmasıyla birlikte, sektörde ciddi yapısal sorunların gündeme geldiğini belirten Kıranlı, özellikle mevcut elektrik panolarının yeni sayaçlara uyumsuzluğunun büyük bir kriz riski taşıdığını söyledi.
Uzaktan haberleşme özelliği bulunmayan mevcut sayaçların kademeli olarak yenileneceğini ve akıllı sayaç geçişinin 2028 yılına kadar tüm kullanım noktalarında tamamlanacağını aktaran Kıranlı, milyonlarca binada zorunlu tadilat sürecinin kaçınılmaz hale gelebileceğini ifade etti.
Standartlar değişiyor: Eski panolar yeni sayaçlara dar geliyor
Akıllı sayaçların teknolojik kapasitesi artarken fiziksel boyutlarının da büyüdüğünü belirten Kıranlı, mevcut pano standartlarının yetersiz kaldığını söyledi.
Yeni nesil MASS uyumlu monofaze sayaçların yaklaşık 15 × 20 × 28 cm, trifaze sayaçların ise 15 × 23 × 28 cm ebatlarında olmasının öngörüldüğünü belirten Kıranlı, bu ölçülerin mevcut panolara sığmadığını dile getirdi.
Mevzuat çıkmazı ve güvenlik riski
Yeni sayaçların eski panolara monte edilmesi halinde mevzuatın şart koştuğu güvenlik mesafelerinin korunamadığını ifade eden Kıranlı, bunun panoların standart dışı kalmasına ve zorunlu pano yenileme sürecine yol açacağını söyledi.
İskan bekleyen yapılar ve eski binalar risk altında
Sürecin en sancılı bölümünün iskan bekleyen yapılar olduğunu vurgulayan Kıranlı, elektrik tesisatı ve panosu tamamlanmış ancak henüz enerji bağlantısı yapılmamış binalarda mevcut sistemlerin tamamen atıl hale gelme riski taşıdığını ifade etti.
Periyodik bakım dönemine giren eski binalarda da pano değişiminin zorunlu olacağını belirten Kıranlı, bu durumun hem teknik, hem de ekonomik sorunlar doğuracağını kaydetti.
EPDK ve dağıtım şirketlerine çağrı
Kıranlı, EPDK, dağıtım şirketleri ve meslek odalarına çağrıda bulunarak, uygulama sürecinin ortak akıl ve istişare ile yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde yapı sektöründe ciddi bir kaos yaşanabileceği uyarısında bulundu.
"Çağrı ve çözüm formülü"
Sürecin sağlıklı yürütülmesi için somut çözüm önerilerini paylaşan Kıranlı, şu başlıklara dikkat çekti:
"2025 milat kabul edilmeli: Halihazırda panosu hazır olan veya iskan sürecindeki binalar uygulama kapsamı dışında tutulmalı, yeni standartlar 2026'dan itibaren ruhsat alacak binalar için zorunlu olmalı.
Finansman desteği sağlanmalı: Eski binalarda yapılacak dönüşüm için bina yönetimlerine düşük faizli "Pano Tesisatı Kredisi" imkânı sunulmalı.
Adil maliyet paylaşımı yapılmalı: Dönüşüm maliyeti yalnızca vatandaşa yüklenmemeli, devlet ve dağıtım şirketleri sürece mali destek sağlamalı."
Ünye Kent / Yücel Arslanteke