Daha önce yayinlanan bu yazi güncellenmistir.
Agustos ayinin baslariydi, bir sabah meydandan geçiyordum, iki turist bana dogru gelmeye basladilar
-Burasi Ünye mi? dedi erkek olani zor anlasilan Isviçre Almancasi ile
-Evet Ünye’de bulunuyorsunuz, dedim
-Dogru gelmisiz, dedi yanindaki kiz arkadasina dönerek
-Ben Peter, bu da Nadin.
-Burada ne ariyorsunuz?
Nadin Fransiz, ben Alman, Istanbul Sultanahmet’teki otelde rastladik biri birimize, Nadin otelin panosuna bir not asmisti: “Benimle Trabzon Sümela Manastirina gelecek birini ariyorum” diye.
-Eee, Ünye’de niye indiniz?
-Nadin’in bir Türk arkadas varmis Fransa’dan okuldan, Ünye’de onu bulacaktik
-Buldunuz mu?
-Nein, Nadin arkadas burada ögretmen, baska sehir gitmis, sonra Ünye’yi gezmek istedik ve kaldik.
-Nasil geldiniz buraya?
-Istanbul dan bindik otobüse, git git bitmez, sabah oldu biz halen gidiyoruz. ögleye dogru Ünye’ye indik, Turizm danisma bürosuna gidelim soralim dedik, Turist informasyon kapali.
-Bizim Turizm Danisma Büromuz hep kapalidir onu göstermelik süs olsun diye yaptilar, (Simdilerde açik)
-Ne yapacagiz?
* * *
-Simdi siz gidin bir otelde yeriniz ayirtin, sonra sehri gezersiniz, önce iskeleye gelin bir motor turu yapin, Ünye’yi denizden görün, ama yalniz bakacaksiniz, nereye gittiginizi anlatacak kimse yok, daha bunu akil edemedik, aval aval bakarak, gidecek ayni sekilde geri döneceksiniz.
Sonra Çakirtepe denen bir yer var oraya gidin bir çökelekli pide söyleyin, size yaninda bir de isitilmis karisik teneke tursusu getirirler, (tursu bedevadir) bir güzel karninizi doyurun ve söyle arkaniza yaslanin ve bomba atilmis gibi görünen, çatisiz, sivasiz, yarim kalmis binalarla dolu kötürüm olmus Ünye manzarasina bakin, bir de bir hatira fotografi çektirin. Sizde sehirler ikinci dünya savasindan sonra böyleydi, bizde savas mavas olmadan kendimiz bu hala getirdik.
* * *
Sehre yürüyerek mahalle arasindan inin, evler boyasiz, sivasizdir ama idare edin, bizde adettir boya, siva biraz geç yapilir, bazen hiç yapilmaz, isterseniz yolda anneme de ugrayin cebinize bir avuç findik koyar. (Rahmetli annem o zaman sagdi)
Sonra parka gelin, biraz soluklanin park serindir, aksama dogru biraz lagim kokar ve sivrisinek basar çünkü yanindan bir kanal denize akar simdilerde kanali keseceklerine üstünü boton öterek kapattar) ama siz aksama kalmayin, daha gidecek bir sürü yeriniz olacak.
Sehirde, Müze Ev, Kale, Kadilar yokusu, Yunus Emre gibi yerler var, hepsini bugün bitiremezsiniz, bugün müze evi ve Kadilar Yokusunu hallederseniz.
Bir zamanlar kadilar oturmus bu yokusta, eskiden burada oturan son kadinin torunu Hilmi Abimiz vardi sizlere ömür, gelenlere yokusu anlatirdi, ancak simdi anlatacak kimse yok Genelde Ünye’de hiç bir seyi anlatacak hiç kimse yoktur, zaten bilmezler anlattiklarinin yarisi uydurma yarisi yanlistir da siz sadece bakacaksiniz, anlatma kismina daha gelemedik.
* * *
Sonra Ortaçarsiya gelirsiniz, yöresel yemek dükkanlarimiz var Ortaçarsida, burasi eski Ünye’yi hatirlatan trafiksiz bir alis veris caddesidir, orada bir soluklanirsiniz, sonra sehrin dogusundan batisina dogru sahildeki kaldirimdan fenere kadar yürüyün, sagda garip tahta yel degirmenlerini göreceksiniz (çok sükü hapsi çürüdülerde kurtulduk) onlari eski belediye baskani yapmisti. Aslinda baskan zevkli ve estetige önem veren veren biri idi aklina kim girdi bilmiyoruz.
Birazdan, kayiklarin çekildigi bir koy çikacak önünüze, buralara lagim akar ama aldirmayin, ileride burnunuzu biraz tutarsaniz lagimin kokusu atlamis olursunuz. ( Bu Yalidaki lagimi da kismen kestiler bir çömlekçideki kaldi
Isterseniz biraz daha ileriye Ayanikola adasina kadar gidin güzel koylar göreceksiniz ama biraz pistir.
Buralarda vatandaslar piknik yapar denize girerler yediginin içtiginin çöpünü çocugunun bezini bazen de kendi donunu birakir, gider bizde adettir siz aldirmayin.
Tekrar ayni yoldan Fenere geri gelin Fenerde tarihi Osmanli Mezarlari var bir müddet önce restore edildi, biraz uyduruk Türk filmleri dekoru gibi oldu ama restorasyon nasil yapilir ögrenince daha iyisini yapacagiz.
Yolda Çamligin içinden geçeceksiniz Çamlik biraz yaslandi bilerek böyle biraktilar bir gün iç etmek için gençligimizde bir harikaydi, sonra akilli bir belediye baskani çamliktaki bütün agaçlarin kesilecegi ve halkin çamliga giremeyecegi bir proje için birkaç agaç kelsince Ünyelinin tersi döndü tepki verdik, simdilik engelledik.
Fener’den yine Yunus Emre Parkina gelirsiniz, burasi sehir parkidir ama paralidir, çay içeceksiniz, bedava oturmak isterseniz lagim akan yan tarafa geçeceksiniz, orada lagim manzarasi ve oturmak bedava
* * *
Meydana hiç gitmeyin derim.
Asil zurnanin zirt dedigi yer burasi.
Asil Ünyeyi anlatan yer burasi..
Çekirdek canavarlari varoslardan inerek dudaklari tuzdan sisene kadar çekirdek yer, kabuklarini yere tükürür ve meydanin içine ettikten sonra gevsemis olarak evlerine dönerler.
Kimse müdahale etmez..
Bizde kural olmustur, çekirdek meydanda yenir ve kabugu yere tükürülür, güvercinler meydana pislerler, ne zaman önemli birisi gelirse veya tören yapilacaksa meydan yikanir.
* * *
Yarin Kaleye ve Yunus Emre’ye gidersiniz, aksamdan yatin dinlenin.
-Yunus Emre ve Kalede ne var?
-Kalede çok sey var ama ottan dikenden geçilmiyor, yilan çiyan ne ararsaniz var, yukarilara çikmak dolasmak tehlikeli, uyari tabelasi yok bir müddet önce kalede de çalisma yaptilar, bakim yaptilar dehlizler bosaltildi bir halt çikmadi, eski adamlarda çok akilli degllermis.
- Sonra Yunus Emre’nin mezarina geçersiniz
-Yunus Emre kim ?”.
-Yunus Emre 11 ci yüzyilda yasamis bir Alevi halk sairidir. Türk halki Yunus’u çok sever, tam on sekiz yerde mezari vardir biri de bizdedir, nerde yattigi bilinmemektedir. Nerede bir Yunus adinda bir mezar varsa Yunus Emre demislerdir.
-Ünye’ye nasil gelmis, Ünye’de mi ölmüs
* * *
Bizde de eski bir evliya mezari vardi
adi Seyh Yunus idi, halk Sehnuz derdi.
bu Yunus Emre’dir dediler ve ona bir türbe yaptilar.
Ve bizim eski evliyamiz olan
Seyh Yunusun “Seyh”ini alip,
Yunus Emre’nin basina koydular ve
Tarihte, edebiyatta, halk siirinde
Ve dünya literatüründe adi 800 yildir
Yunus Emre olan
kisinin adini degistirip
Seyh Yunus Emre yaptilar.
Sehirde parkin adi Yunus Emre,
Ünye tünelinin adi Yunus Emre
ama mübarek zat türbesinde
Seyh Yunus Emre, idi…
anladiniz mi ne oldugunu?
Simdi her sey aslina uygun oldu, ama düzelttirene kadar on yil ugrastim.
* * *
Baska da gidecek gezecek bir yerimiz yok, aslinda var ama çöp içinde, bakimsiz ve perisan.. Insallah bir dahaki sefere düzeltiriz, simdilik bu kadari ile idare edin. Yine gelin siz gelene kadar biz yeni seyler buluruz.
