Kadılar Köyümüzdeki Halimağa Cami ve Külliyesini ziyaretim sırasında cami bitişiğindeki mezarlık dikkatimi çekmişti.
Dikkatimi çekmişti derken, mezarlıkta “balbal” mezar taşlarını gördüğümde tereddütsüz bu mezarlığın 8 asır önce buraları Müslüman Türk yurdu yapmak üzere bölgemizdeki Bizans’a karşı sefer düzenleyen Danişmentlilere ait olduğu kanaatine varmış, bunu ilgililerle paylaşmıştım.
Hani denir ya; “Mezarlıklar, bir milletin o topraklar üzerindeki tapu senedidir.”
Gerek Kadılar’daki gerekse ilçemizin bazı noktalarındaki Danişment mezarlıkları bizim bu topraklardaki ilk ve en güçlü tapu senedimizdir.
O halde mezarlıkları koruyacağız. Onlara özen gösterecek, bakımlarını yapacak, sonsuz dek yaşatacağız. Bunu yapacağız ki, bu topraklardaki varlığımızın kalıcılığına belge olsunlar.
Gelelim bu konudaki görevimizi ne kadar yerine getirdiğimize… Cenaze işleri ve mezarlıklarla ilgili görev Büyükşehir Belediyemizin… Büyükşehir Belediyemizin cenaze ile ilgili hizmetine diyecek yok… Her yönüyle mükemmel…
Mezarlık hizmetine gelince; Büyükşehir mezarlıklarda daha çok bayram öncesi tırpanlama, temizlik işleri yapıyor. Bir de Arife günleri Kuran okutuyor. Eyvallah, bu da son derece değerli bir hizmet…
Ünye’ye baktığımızda, gerek şehir merkezimizde gerekse köylerimizde 300’ün üzerinde mezarlık var. Bunların bir kısmı Danişment, Osmanlı’dan gelen tarihi mezarlıklar… Ayrıca Cumhuriyet’le başlayan bir asrı geride bırakan mezar alanlarımız da her geçen gün büyüyor.
Bu mezarlıklarımızı tek tek gözden geçirmek, eksiklerini belirleyip gerekli bakımlarını yapmak çok önemli. Kaldı ki bazı mezarlık alanları ya tümüyle, ya da bir kısmıyla işgal tehdidi altında!
Örneğin; Ünye merkez Saraçlı Mahallesi’ndeki Menteşe mezarlığı… Bu mezarlık alanı tarihi itibariyle Danişment mezarlığı… İçinde Danişment akıncı komutanlarından Menteşe Bey’in türbesi bulunuyor.
Ya peki o alanda Bizansla savaşan ve şehit düşen Menteşe Bey’in dışındaki diğer şehitlerin mezarları nerede?
Yok…
Niye? Çünkü o şehit mezarlarının üzerlerine yeni mezarlar konulmuş.
Menteşe Mezarlığının şu andaki durumuna gelince; bölgedeki yeni yerleşim alanları için açılan yollar nedeniyle mezarlık alanı 3-4 parçaya bölünmüş… Eğer sahip çıkılmazsa, bu bölünme sayısı daha da artacak… Mezarlık, etrafındaki dikenli tel ile koruma altında… Ama bakıyorsunuz tel kesilmiş, sökülmüş… Sanki birilerinin yeni hesapları devreye girecek! Dikenli tel tek başına mezarlık koruması için yeterli değil. Mutlaka duvarla çevrili olması gerekiyor.
Ünye merkezde Asri Mezarlık, Tepe Mezarlığı ve Harmandüzü Mezarlığı taş duvarla çevrili… Gidip bakalım buralarda işgal vb. kötü niyetli hareketler mümkün mü?
Şehrimizin en büyük mezarlıklarından Şeyh Yunus… Buradaki Yunus Emre Türbesi yoğun ziyaret edilen manevi bir makam… Etrafındaki şehir mezarlığına bakalım… Mezarlık sahipleri kendi alanlarını çevirmiş, herkes olmasa da bazıları bakımlarını yapıyor. Buradaki ara yollar toprak, yağdığında ise çamur deryası… Ya peki mezarlık alanını koruma altına alan kenar duvar var mı? Yok. Gelen ziyaretçileri böyle bir şehir mezarlığı karşılıyor maalesef…
Şu gerçeği de burada ifade etmekte yarar var; Büyükşehir Belediyemizin verdiği bilgiye göre; Ordu’nun 19 ilçesinde 4 binin üzerinde mezarlık alanı bulunuyor.
Tabi ki bu kadar mezarlığın gerekli tüm hizmetlerini yerine getirmek çok kolay iş değil.
Ancak bir sıralama yapmak gerekir… Tarihi geçmişiyle öne çıkan mezarlık alanlarından başlayarak, devamında şehir merkezlerinde çok göz önü alanlardaki mezarlıklarla devam ederek, zaman içinde bu işi tümden çözmek üzere bir planlama yapılmalı. Bu plan dahilindeki çalışma durmaksızın devam etmeli…
Kaldı ki bu çalışma devlet-millet işbirliğine çok açık bir çalışma… Bu işbirliği de devreye sokulduğu takdirde daha çabuk yol alınır.
Dedik ya mezarlıklar tapu senedimiz… O halde mezarlıklara sahip çıkmak vatana sahip çıkmaktır.
NOT: 20 Mart 2026 Cuma günü Ramazan Bayramı… Kutlu olsun… Her günümüzün bayram güzelliğinde, bayram tadında geçmesi dileklerimle…
