Vefasizlik, son zamanlarda sikça kullanildigini gördügümüz ifadelerden biri… Bakiyorsunuz herkes birbirini vefasizlikla suçluyor. Yani merkeze kendini oturtmus digerlerinin kendilerine karsi vefasizligi üzerine yogunlasmis. Kendisinin digerlerine karsi ne kadar vefali oldugunu düsünme kabiliyetini kaybetmis neredeyse…
Bu pandemi dönemi insanlarin biraz daha içine kapanmasina sebep olmus. Kimseyle görüsmemeyi, baskalarini aramamak, hal hatir sormamak olarak algilamis… Teknolojinin her türlü mesafeyi ortadan kaldirdigi günümüzde insanlar birbirlerine ulasamiyor, hal ve hatirini sormuyor, digerlerinin kendisini aramasini, sikintisini paylasmasini hatta gidermesini bekliyor.
Her zaman oldugu gibi söze, eskiden, diye baslamak zorundayim. Evet, eskiden iletisim araçlarinin olmadigi, insanlarin aksama kadar günlük islerini yaptiktan sonra es, dost, arkadas, hisim ve akrabalarini aramasi, ziyaret etmesi ve varsa sikintisinin gidermeye çalismasi hangi “vefa” türüne giriyordu bilmiyorum. Günümüzde, vefa, sevgi, hatir, hisim, akraba, dost, … gibi kavramlar nasil bir anlam ifade ediyor bunu da pek bilemiyorum. Bildigim bir sey varsa bu kavramlarin eski anlamlarinda kullanilmadigidir. Eger, eski anlamlarini muhafaza ediyor olsaydi, insanlar birbirlerini sikça arayip sorar, sikintilarinin farkina varir, yardim talep etmeden yardim etmege çalisirdi. Neredeyse herkesin altinda bir arabasi, uzak mesafeleri yakin eden iletisim araçlar var artik. Ama insanlar en yakinindaki tanidigini arayip sormaktan, ziyaretine gitmekten çok uzaklar. Herkes, aranip sorulmak derdinde... Herkes kendini, arasinlar sorsunlar, penceresinde oturtmus yollari gözlüyor. Kendisi gibi, kimsenin kendini arayip sormamasi bencilligi ile insanlara küsüveriyor.
Kaçimiz, beni arayip sormuyorlar da ben kaç kisiyi arayip soruyorum, diye kendi kendimize soruyoruz?
Silayi rahîm, Islam’in önem verdigi sosyal bir iliskidir. Her cuma hutbesinde, yakin akrabaya, yardim etmekten bahsedilir. “Ashabin sorularina cevap veren Resûlullah, sila-i rahmi terk etmenin kötülügüne isaret eden Muhammed sûresinin 22. âyetini okumalarini ögütlemistir. Diger bazi hadislerde de Allah’in rahmân ismiyle sila-i rahim arasinda iliski kurularak bu görevi yerine getirenlerin ilâhî rahmetten nasiplerini alacaklarina, ihmal edenlerin ise rahmetten yoksun kalacaklarina isaret edilir… Hadislerde sila-i rahim konusunda karsilik beklenmemesi, iliskiyi kesenlerle de akrabalik baglarinin sürdürülmesi gerektigi bildirilmektedir. Resûlullah, sila-i rahmin Müslüman olmayan yakin akrabaya karsi da geçerli oldugunu ifade etmis ve “Allah, din konusunda sizinle savasmayan ve sizi yurtlarinizdan çikarmayanlarla iyi iliskiler içinde olmanizi ve onlara adaletli davranmanizi yasaklamaz.” meâlindeki âyetin buna isaret ettigini bildirmis, hangi sadakanin daha faziletli olduguna dair bir soruya da “Akrabaya verilendir, çünkü bunda bir sadaka, bir de sila-i rahim sevabi var.” cevabini vermistir. Bazi hadislerde sila-i rahmin ömrü uzatacagi ifade edilir. Bu hadisler, “Allah diledigini siler, diledigini sabit birakir” meâlindeki âyette, “Allah böylelerine arkasindan dua edecek hayirli nesiller verir.” seklinde de açiklanmistir.”(TDV Islam Ansiklopedisi)
Bu gün hiçbirimiz en yakinimizdaki komsumuzdan bile haberdar olmadan hayatimizi devam ettiriyorken baskalarina gönül koymamiz, küsmemiz, kizmamiz, vefasizlikla suçlamamiz ne kadar dogru…
Biz, çevremizdeki insanlarin olumsuzluklarina yogunlasacagimiz yere kendi eksikliklerimize, yanlisliklarimiza yogunlasmis olsak, baskalarinda görmeye çalistigimiz olumsuzluklarin aslinda kendimizde oldugunun farkina varacagiz. Bir güzel söz ve davranisin olumsuzluklari ortadan kaldiracaginin farkina varip bizi arayip sormayan yakinlarimizi arayip sorsak ve onlara neden arayip sormadiklarini hatirlatmasak, örnek olsak, yaptigimiz basit bir iyiligi, kusurlarini yüzlerine vurmasak ortada ne vefasizlik kalir ne de sosyal daginiklik. Silayi rahim, öncelikle akrabalik baglari olsa da es, dost ve arkadaslarimiz hatta anne babamizin arkadaslari bu kavramin içinde yer alir. Son zamanlarda silayi rahmi terk edisimizin perisanliginin yasadigimizin farkina varip vefasizligimizi ortadan kaldirma girisiminde bulunsak nasil olur? 05.07.2021
