“Iksan Abi’nin Yeri”nde Onur Simsek nam-i diger Mamaladze’nin yazdigi “Mayis 7’si (20 Mayis) Dünya Ünyeliler Günümüz Kutlu Olsun” baslikli yazisinda Ünye’de geleneksel olarak kutlanan bir festivalden bahsediyor. (20 Mayis tarihi, Rumi Takvime göre 7 Mayisa denk geliyor).
Ünye’nin köylerinden sabah erkenden yola çikilarak deniz kenarina gelen halkin hazirliklarini günler öncesinden yaptigi, yiyeceklerin hazirlandigi, en özel giysilerin giyilip törenlere baslandigini belirtiyor. Mayis 7’sinde yapilanlari dört madde ile siraliyor Mamaladze;
1. 7 dalgadan atlamak; ayaklar su ile yikadiktan sonra o gün sahilde hazir bulunan motorlara ve kayiklarla denize açilir insanlar ve en az 7 dalga da asilmis olur.
2. Dereye-denize 7 çift, 1 tek tas atmak; derenin denizle birlestigi yerde "derdim belam denize" diyerek, denize yedi çift, bir tek tas atilir.
3. Sac ayaktan geçmek; soyun sürdürülmesi kültürüne dayanan bu gelenekte; çocugu olmayanlar dilekte bulunarak 3 kez sac ayaktan geçer.
4. Mayis 7’si helvasi yenir (cevizli helva ya da koz helva)
Benim de aklima çocuklugumda 6 Mayista kutladigimiz Hidirellez geldi. Çocuktum ve heyecanliydim o gece 12 de çesmenin basinda bulusup, komsularla birlikte derenin denizle birlestigi yere gidecektik. Ellerinde bidonlar vardi herkesin, sasirmistim, “bunlar ne olacak acaba, gece yarisi aci su neden dolduracagiz?” diye sordugumda. “Sus! bundan sonra kimse konusmayacak” dediklerini hatirliyorum. Derenin denizle birlestigi Köprübasi Köprüsüne kadar kimse konusmadi, biz çocuklar gülmeye, fisildamaya baslamistik ve annelerimizin yaninda merakla yürüyorduk.
Deniz kenarina geldigimizde dalgalarin vurdugu kuma, haril haril bir seyler çizmeye yazmaya basladi herkes. Ben Cin Ali kivaminda çizebildigim resmimle ne çizmistim o zamanlar? Sanirim Üniversite çizmisimdir. Bebek çizenler, araba, para, koca çizenler oldugunu tahmin edebiliyordum. Orada bir de iki rekât namaz kildik ve dileklerimizin kabul olmasi için dua ettik. Daha bitmemisti ritüeller! Dönüs yolunda ellerindeki bidonlari camilerin yedi ayri muslugundan doldurup, kocalarinin dükkânlarinin kapali kepenklerine, banka binalarina dualar okuyarak döktüklerine sahit oldum. Bol para için banka kapisina döküldügünü, bereket ve bol kazanç için de dükkânlarina su döktüklerini daha sonra annem anlatmisti.
Bu arada pesimize bir de bekçi miydi, polis miydi hatirlayamadigim birinin düstügünü fark etmemistik. Bekçi yanimiza gelip de “hanim hanim o dükkânlara döktügünüz neydi bidonlardan dediginde, konusmamaya kararli kadinlar cevap vermemisti önce. Israrli sorulara dayanamayan muhtarin karisi cevap vermis, annem de orada “aha da konustu” deyip, güya onu uyarmis ancak kendi de konusmustu.
Iskeleye gelip (Ünye Köprüsüne) dileklerimizi yazdigimiz kâgitlari denize atmamiz ve biraz oyalanip altimizdan 7 dalganin da geçmesini beklememiz ile tüm seremoni sona ermisti.
Iksan Abi’nin Yeri, Gavakdibi, Köprü, Fener alti, Fok fok ve Ünye Sevdalilari, köylü, sehirli halkimizi bir araya getiren ve Ünye’mizin çok kültürlü, zengin toplumsal ve folklorik altyapisini, mayasini en iyi yansitan sekilde yogun ve renkli kutlanan Mayis 7’si gününün 20 Mayis Dünya Ünyeliler Günü Olmasini teklif ediyoruz.
