Merhum Aykut Edibali’nin çok begendigim bir degerlendirmesi var sanat ile ilgili. Her firsatta yorumlayarak dile getiririm. “Sanat ideolojinin (ideallerin, degerlerin, inancin, irfanin, kültürün) estetik hüviyet kazanmasidir. “
Bati klasiklerinden Sanat ve Insan Eseri’nin yazari Irwin Edman da sanati tarif ederken eserinde su cümleyi yazmis: “ Sanat, sadece heykel, resim, senfoni demek degildir. Sanat, hayati anlayan zekânin, onu en ilgi çekici, en güzel sekillere sokmasi demektir”
Merhum Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver Hoca ise su çarpici tespiti yapmisti: “Insanin bir meslegi olmali bir de mesgalesi. Meslegi yaptigi istir, mesgalesi ise bütün kültürümüz.”
Memleket kamu görevlilerinin mülkü degildir. Tüm halkin ortak vatanidir.
Birlikte düsünmeliyiz ve müzakere etmeliyiz. Sonra da birlikte uygulamaliyiz.
Resmi kurumlarin kültür ve sanat faaliyetleri Ünye’de hiç yeterli degil maalesef.
Huzurlu, müreffeh; imar ve irfan kentlerinde bir hayat yasama arzumuz var hepimizin.
Bu yüzden sistem kurmak, yol açmak, yol göstermek ve proje üretmek gerekir.
Imkânimiz varsa ve yapmiyorsak sorumluyuz, bunu da asla unutmamaliyiz.
ÜRETMELIYIZ
Kentlerimizde kalkinma yolunda üretimler yapmaliyiz ve bunu sadece resmi kurumlardan beklememeliyiz. Kültür ve sanat alaninda da çok seyler yapabilmeliyiz. Devlet ya da belediyelerin elbette faaliyetleri olacak bu alanlarda. Ancak kalici olan onlar degil, sivil etkinliklerin sürekli ve istikrarli olanlaridir. Bu amaçla dernekler, vakiflar, atölyeler ve kurumlar kurulmaktadir. Bir kisim sivil örgütler var Ünye’de ancak yeterli degil. Geçmis yillarda bu tip faaliyetler bugünkünden daha fazla idi ve daha etkili idi. Bu faaliyetlerin artmasi gerekirken azaldi ve resmi kurumlarin himayesinin insafina birakilmaya baslandi. Olmaz!
Birçok degerlerimiz var, Ünye’de. Ünye disinda da Ünyeli çok kültür ve sanat insanlarimiz var. Hepsinin katkisi saglanmali, birlestirilmeli ve degerlendirilmelidir.
NELERIMIZ YOK KI?
Eren Dokgöz, Murat Kalemen, Sedat Küçükoglu, Hasan Ali Öz ve dünya ikincisi seçilen Seref Akçay’in katkilari ile birçok fotograf sanatçisi yetistirebilir.
Küçük yaslarda karikatür sanatçiligina baslayan Devrim Demiral Kardesim var. Çagri Gazetemizde çiziyordu. Devamini ülke çapinda ünlü dergi ve gazetelere tasidi maharetini. Simdi basarilari ile çok kurumlarda hizmet veriyor. Ihsan Kocagöz ve digerleri de var. Istifade edilir ve yeni karikatür sanatçilari atölyelerde yetistirilebilir.
Yine Ünyeli resim sanatçilarimiz var. Gülay Birben Hocamiz, Sevgi Arin Hanim, Önder Bora Bey ve digerleri.Talep edilse büyük özveri gösterirler eminim Ünye için. Ilgi duyanlari atölyelerde yetistirmeye baslayabilirler. Sonra da genç neslin bu yolda yetismesine imzalar atabilirler.
Sairleri de vardi Ünye’nin tabi ödüller almis ve büyük basarilar göstermis. Üniversitede tez konusu olan onlarca siir kitabi yayinlanan Kulfani mahlasli Mustafa Ugur Alan, Üniversite Hocasi ve ödülleri ile ülkenin bir bastan diger basina uzanan Hasan Fahri Tan, Avukat Irfan Yildiz, Erhan Eren, Emine Kokulu Pekerkan ve digerleri. Onlar da ellerinden geleni yapmazlar mi?
Bilgin Hasdemir Hoca yazmisti ilk olarak Ünye’nin agzi ile kitaplar ve halk çok sevmisti. O eserlerde hem Ünye’nin karakterize edilmis geçmisini yasadilar, hem samimi yöresel dili ile okudular, bir de isin içine latife ve espriler katilinca gülmekten ve düsünmekten çok yavas okumak zorunda kaldilar ama asla unutmadilar kafalarina kazinan o güzellikleri. Ayrica Cihan Öksüz’ün Ünye agzi ile yazdigi tiyatro senaryosunu sahneye koyan ve Ünye ile baglantisi olan ünlü tiyatro sanatçisi Ferhan Sensoy’un oyunlari tarihe mal olmustu. Iste bu eserlerin devami gelmez mi yazarçizer atölyelerinde.
Ülke çapinda üne sahip olan ajans sahibi Ahmet Selim Tuncer Bey, çok güzel tanitim eserleri kazandirdi ilçeye. Bir güzel Ünye tanitim filmi yapti ve çok begenildi, bir de güzel turizm logosu yapti ve o da çok begenildi. Kendisinden Ünyelileri bu alanda yetistirmesi istenir.
Avukat Halil Ibrahim Alperen hattatimiz var icazetli, Ilker Çorbacimiz var Münyetür (Ünye Minyatür) sanatçisi, sifir atik projesi kapsaminda atik malzemelerden tablo yapan.
Ünye Sanat ve Kültür Dernegimiz var tam da bu islerin kurumu olarak. Çok da üyesi var ülke çapinda. Ama ne yazik ki yönetim yalnizlik çekiyor. Hâlbuki sadece üyelerinin katkisi ile neler yapilir neler. Ayrica projeler üretilse muhtesem gelismeler olur ve projelere mutlaka kaynak bulunur. Musiki dernegimiz var, Yunus Emre Dernegimiz var. Kültür dernekleri var.
Daha saymadigimiz sanatçilarimiz ve kurumlarimiz çok.
Yapilacak sey, uykulari kaçiracak kadar kültür ve sanat çalismalarini dert edinmek.
NELER YAPILABILIR DIYE SORSAK VE SIRALASAK
1- Mümkün oldugu kadar yerel ilginç ve etkileyecek, destek görebilecek projeler pesine düsülmelidir.
Projelere destek verebilecek ulusal ve uluslar arasi kurumlar arastirilmali ve onlarin pesine düsülmelidir.
2- Müze sayimizin artirilmasi için çalismalar yapilmalidir. Tema müzeleri olusturulmalidir.
3- Dünyada tespit edebildigimiz ne kadar Ünyeli kültür ve sanat insanimiz varsa tespit edilmesi için tüm ilgili dernek üyeleri ile birlikte arastirma ve çalisma yapmaliyiz. Sonra da degerli kültür ve sanat insanlarimizin Ünye'mize katkisi üzerinde çalisma yapmalidir.
4- Ünye'de festival sadece yerel özellikleri ön plana çikaran bir planlamayla yapilabilir. Hem gereksiz yere büyük paralar harcanmaz, hem de yerel özellikler dünyanin daha çok ilgisini çeker. Bizim dünyaya sunabilecegimiz özgün çok yerel degerlerimiz var. Hem de sehrin kültür, sanat, etkinlik, program gibi yeteneklerin artmasina sebep olur ve bu etkinliklerden ülke çapinda, dünya çapinda insanlar çikarilabilir. Ayrica festival hem kisin, hem de yazin olmak üzere senede iki defa yapilabilir.
5- Kentimizde tiyatro, müzik, resim, hat, ebru, tezhip ve birçok sanat dallarinda, el sanatlari dallarinda atölyeler açilabilir. Bu alanlarda hemserilerimiz tespit edilmeli ve destekleri alinmalidir.
6- En önemli projemiz kitap okuma aliskanligi kazandiracak proje olmalidir. Bunun için çok çesitli faaliyetler yapilabilir, kulüpler kurulabilir, kitap yazma atölyeleri açilabilir, seminer, egitim, konferanslar verilebilir. Bu çalismaya çok sponsor bulmak da mümkündür.
7- Ünye gazeteleri kültür sanat sayfalarini artirabilir. Ilgili kurumlar destegi ile sanat ve kültür yazilari yayinlayabilir.
8- Ünye amblemine sahip çikilmalidir. Artik basta belediyemiz olmak üzere orijinalinden uzaklasip amblemimizi ucubeye çevirenlere karsi tepki göstermeliyiz ve de amblemimizi kurtarmaliyiz. Kimse kafasina göre amblemi degistiremez! Bu konuda çok uyari yaptim, söz verdiler ama halen tek ve orijinal ambleme dönemediler. Yazik.
9- Yunus Emre anma programlari valilik, kaymakamlik ve belediyelere birakilmamalidir. Basta Yunus Emre Dernegi olmaküzere tüm diger kültür ve sanat dernekleri ortak hareket etmeli, güzel çalismalar yapmali, sonra resmi kurumlarin destegini almalidir. 10- web sitemizi kuralim, arsivimizi olusturalim, yayinlarimizi yapalim, faaliyetlerimizi duyuralim, tüzügümüzü yayinlayalim, destekleri talep edelim, sitemizi canli ve aktif kullanarak takip edilmesini saglayalim.
10- Ünyeli meshur kültür ve sanat insanlarimizi yazan kitaplar hazirlanmali ve yayinlanmalidir. Bu alanda Mehmet Karayalman ilgi duydugu çok önemli sahsiyetlerimizi arastirmaya ve yayinlamaya basladi. Tebrik ederim. Çok daha çalismalar yapilmalidir. Tespitler yapildikça ve sanat, kültür insanlarimiz çogaldikça bu yayinlari artiralim ki kentimizin kültür sanat insanlari tarihe kaydedilsin.
11- Tekliflerimiz ilgili kurumlarin yönetim kurulu toplantilarinda degerlendirilirse ve bir araya gelinip müzakere edilirse, bu sinerji ile çok isler basarilabilir
12- Bütün bu çalismalar kamuoyuna medyamiz araciligi ve çesitli faaliyetlerle en etkili bir sekilde duyurularak katki saglanir ve ilgi artirilir. Medya kuruluslarimiz da bu çalismalara gönülden destek verir.
Bütün bunlardan sonra ortaya nasil bir kent çikar düsünün.
Yilin her ayinda kültür ve sanat faaliyetlerinin yapildigi, sergilendigi, etkinliklerle insanimizin ruhunun costugu, sürekli artan çalismalarin ülke çapinda ses getirdigi bir irfan beldesi. Münevver insan sayisinin çogaldigi bir kentte, her daim maddi ve manevi kalkinma olur ve ideal toplum ortaya çikar.
Bunu kim istemez ki?
Iskender Pala’nin tüm kitaplarini, özellikle “Bülbülün Kirk Sarkisi” eserini okumanizi tavsiye ederim.
