Yakaridaki basligin sadece dilimizde peselenk olduguna, dogru olmadigina inanirim.
Atasözü gibi tekrarladigimiz bazi dogru olmayan cümlelerdendir. Tipki beni sokmayan yilan bin yasasin sözünün dogru olmadigi gibi.
Dogdugumuz andan itibaren, etraftan aldigimiz davranislardan kavramlarini kendi düsüncelerimizle sentezlememizden ahlakimiz sekillenmeye baslar.
Gelisen düsüncelerimiz, davranis biçimi ve ahlakimiz kuskusuz hayatimizi önemli derecede etkiler.
Ancak edindigimiz aliskanliklarimiz, huylarimiz degismez diye bir kural yoktur.
Sayet degismez diyorsak, bu degismek ya da degistirmek istemeyise bulunmaya çalisilan bir mazeret kilifidir.
Baba böyle, anne söyle, su ortamda yetisti, daha nasil olsun gibi düsünceler istisnai kosullara bakilarak bir dereceye kadar dogru olsa da, tam olarak dogruyu degildir, olsa olsa meseleyi yumusatmak için mazeret sosu kullanmaya yarar.
Ebeveynin olumsuz yasamasinin, ya da inançsiz yasamasinin çocuklarinin mazereti olabilecegini ifade eden bir akide yoktur.
Nitekim babasi inançsiz ya da kötü ahlakli oldugu halde kendine ve yasadigi topluma degerler katan nice örnekler vardir.
O zaman can çikar, huy çikmaz diye de bir kural yoktur. Anne babasi da olsa, kimsenin baskasinin suçu ile yargilanmasi gibi bir akide ve kaide de yoktur.
Yani demek istedigim su: Evet, iyi ortamda yetismis çocuklar tabi’i ki digerlerine göre avantajli.
Ama ne iyi ortamda yetismis bir çocugun mutlaka iyi huylu, nede kötü ortamda yetismis çocugun kötü olacagini varsayamayiz. Çünkü sadece hayvanlar beyni programlanmis olarak dünyaya gelir… Insanlar degil! Insanlar beyinlerini gelistirmek ve hayatlarini tasarlayarak yasamak gibi büyük bir nimete sahip olarak yaratilirlar. Çünkü insan esrefi mahlûktur.
Yani demem o ki… Can çikmadan pekâlâ huy çikar! Olumsuz davranislar, kötü düsünceler ve aliskanliklar, kötü huy ve ahlak, pekâlâ iyi kavramlarla yer degistirebilir.
Bunun için ne lazim? Bunun için böyle gelmis böyle gider dememek lazim.
Ben böyleyim arkadas, baskasinin lafiyla bu saatten sonra huyumu degistirecek degilim dememek lazim. Yahu yabani bir hayvani aliyoruz, egitiyoruz evcillestiriyoruz, güzel davranislara sahip olmasini sagliyoruz da, insan olarak degismem diye diretmenin mazereti sebebi ne ola?
Degismem diyen insan tarihe bir baksin… Nice gaddar, nice inançsiz, nice kötülükler yapmis insanlar gayretleriyle ne denli mükemmel ahlaka sahip olup insanliga hizmet etmisler.
Ben degismem, degisemem diyenler tabiati gezip hayvanlarin insanliga ibret ve ders olacak yasamlarini incelesinler… Buna vakti olmayanlar, televizyonda hayvanlar âlemi belgesellerini izlesinler. Mutlaka ders çikaracak ögeler göreceklerdir.
Tüm bunlara ragmen, dünya da degisimin önemi ve geregine isaret eden bunca kanita ragmen, degisime direnen ve olumsuz düsünce ve davranislarda israr eden adama, zükö bile diyemem. Çünkü hayvanlara hakaret olur.