Folik asit, B9 veya folat olarak adlandırılan bir B grubu vitaminidir. Folik asidin vücudumuzda oldukça önemli işlevleri vardır. Özelikle büyüme ve gelişme( fetal dönemde, DNA sentezinde, kan hücrelerinin üretiminde, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde, kalp sağlığının korunmasında ve bazı kanser türlerinin oluşmasının önlenmesinde rol oynar.
Gebelik Dönemi ve Folik Asit
Yetişkinler, çocuklar, yaşlılar ve herkesin folik aside gereksinimi var. Ancak gebeler için folik asit oldukça önemlidir, gebelik döneminde annenin folik asit ihtiyacı artmaktadır. Folik asit eksikliğinde, düşük doğum ağırlıklı bebekler, annede megaloblastik anemi ve nöral tüp defektleri (NTD) oluşabilir. Aynı zamanda, anne de folik asit yetersizliği varsa, depresyon durumuyla karşılaşılabilir. Hamilelik planlandığı zaman, öncesinde doktora danışılarak folik asit başlanmalı ve gebelik oluştuktan sonra da folik asit kullanımına devam edilmelidir.
Folik asit eksikliğinde; çarpıntı, baş ağrısı, ishal, iştahsızlık, kas güçsüzlüğü, kansızlık, yorgunluk, sindirim sistemi sorunları ve kansızlık gözlenebilir. Bunlara ek olarak; ciltte solgunluk, nefes darlığı, depresyon durumu ve nefes darlığı yaşamak gibi belirtiler de görülebilmektedir. Folik asidin etkin olabilmesi için yeterli C vitamini alınması da önemlidir. C vitamini yetersizliğinde de, folik asit eksikliği oluşabilmektedir.
Folik Asit Kaynakları
Ispanak, roka, lahana gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, folik asidin en iyi kaynaklarındandır. Yumurta, karaciğer, kereviz, karnabahar, kuşkonmaz, ceviz, badem, baklagiller, tam tahıllar, peynir, brüksel lahanası, brokoli ve mercimek de folik asit kaynaklarındandır. Ayrıca portakal, greyfurt ve limon gibi turunçgiller de hem folik asit içerir hem de c vitamini içeriğinden dolayı bağışıklık sisteminin güçlenmesinde yardımcı olur.
Folik asit, ısıdan etkilenen bir vitamindir. Folik asit içeren besinlerin çok yüksek ısılarda pişirilmesi ve pişirme suyunun dökülmesi gibi durumlarda folik asit kayıpları yaşanabilmektedir. Folik asit içeren besinleri, pişirme suyunu dökmeden az suda pişirerek folik asit kaybının oluşmasının önüne geçebilirsiniz.
Folik asit gereksiniminin arttığı durumlara değinecek olursak; metabolizmanın hızlı çalıştığı durumlar (hipertiroidizm), karaciğer hastalıkları, emilim bozuklukları(çölyak hastalığı), aşırı alkol tüketimi, emziklilik dönemi ve gebelik gibi durumlarda folik asit gereksinimi artmaktadır.
Sağlıklı beslenme açısından folik asit oldukça faydalıdır. Kırmızı kan hücrelerinin üretiminde, bazı kanser türlerinin önlenmesinde, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde ve felç riskinin azalmasında işlev görür. Tüm bu sebeplerden beslenme ile folik asit kaynaklarının yeterli miktarda tüketilmesi önem taşır. Eğer folik asit gereksinimin arttığı durumlardan birine sahipseniz, doktorunuza danışarak folik asit takviyesi kullanabilirsiniz.