Çagimizin hastaligi malumunuz KANSER!
Ailesinde bir kanser hikayesi olmayan kalmadi maalesef. Ne zaman hastaliktan konu açilsa herkes bir yakininin basina gelen kanser teshisi ve tedavi sürecinden bahsediyor. Her hikaye kendine münhasir. Vücudumuzu iyi taniyip, ters giden bir sey oldugunu hissettigimizde hemen doktora gitmeliyiz. Tüm tetkiklerin yapilmasi da yeterli degil o tetkikleri iyi okuyan bir doktora denk gelmek en önemli mevzu. Doktorun dogru teshisi sonrasi tedavi sürecini yönetmek, morali yüksek tutmak çok mühim.
Bizim ailemizde de yasandigi için bu hastalik, hasta yakini olarak tecrübelerimizi nacizane paylasmak istiyorum. Kanser teshisini doktorun önce hasta yakinina söylemesi taraftariyim. Hastayi en iyi taniyan kisi olarak hastaligini, onu en az etkilenecek sekilde söyleyebilecegini düsünüyorum. "O bas harfi K olan kötü hastaliktan degilim degil mi Doktor?" diyen birine nasil "Sen Karaciger Kanseri Oldun" denilebilir ki? Kemoterapi uygulanmasinin zorunlu oldugu hastalarda mecburen hastaya söylenmesi gerekiyor tabi ki. Onun disinda biz belki de o konuda sansliydik. Sadece iki ayda bir kemo embolizasyon yapiliyordu tümörlere. "Karacigere islem yapiliyor, yaralar var onlari tedavi edecek ilaçlar veriliyor" diye açikliyordu doktor. O nedenle her zaman morali yüksekti, tedavi oluyorum, iyi olacagim umudu vardi içinde. O nedenle de 5.5 yil hayat standardini hiç düsürmeden yasadi.
Benim hikayemde, babama hastaligini tam olarak adlandirmamamizin onun hayatini kolaylastirdigini söyleyebilirim. Bilseydi ne olurdu "çökerdi". Daha gergin, moralsiz, mutsuz olurdu. Çok güçlü olup hastaligini kabul eden onunla savasan hastalara sifa diliyorum. Güçlü savasçilar onlar benim gözümde. Ama 75 yasindaki bir insan var önümüzde ve Kanserin K' sini duysa o anda kalpten gidecek gibi davraniyor. Ne yapardiniz? Biz sakladik. Bence babam çok farkindaydi her seyin. Ancak duyduklarina inanmayi tercih etti. Geriye baktigimda "iyi ki de söylememisiz" diyorum. Mekani cennet olsun. Nur içinde yatsin. Bu soruyu Onkologlar Bilimsel Kongrelerde tartisiyorlar ve karsit görüsler birbiriyle yarisiyormus. Bizim danistigimiz onkolog "söylemeyin, madem düzenli kemoterapi almayacak" dedi. Bizler zaten söyleme taraftari degildik. Babamin çok hassas haletiruhiyesi vardi.
"Su kadar ömrünüz kaldi" denmesinin dogru olmadigini düsünüyorum. Bu bilgiyi tasimak gerçekten çok ama çok zor bir durum. Ben hasta yakini olarak 2 ay ömrü kaldigini ögrendigimizde o agirlikla her günüm çok stresli ve gergin geçti. Bunun yaninda babama da hiç belli etmemeye çalistik bu durumu. Hastanin "ölecegi zamani bilmesi" gerçekten de psikolojik olarak uygun bir durum degil. Ölecegimizi bilmek normal bir durum olsaydi Yaradan bu bilgiyi dogdugumuzda bize verirdi. Degil mi ama?
Uzmanlar Kanserin 10 önemli belirtisini su sekilde siraliyor;
1. Aniden baslayan istahsizlik ve nedensiz kilo kaybi; Aniden baslayan istahsizlik veya özellikle son 6 ay içinde vücut agirliginin %10’undan fazlasinin nedensiz olarak kaybedilmesi, kanserin en yaygin belirtilerinden biridir. Ani kilo kaybi özellikle; pankreas, mide, girtlak, akciger veya ilerlemis diger tüm kanserlerde görülebilir. Istahsizlik ve kilo kaybi, guatr ve diyabet gibi hastaliklarin da belirtisi olabilir.
2. Inatçi yüksek ates; Herhangi bir soguk alinligi ya da gribal enfeksiyon gibi durumlar disinda bir anda ortaya çikan ve tüm müdahalelere ragmen geçmeyen inatçi ates, lösemi, hodgkin ve hodgkin olmayan lenfomanin önemli belirtileri arasinda sayilabilir.
3. Artan yorgunluk; Öncesine göre giderek artan dinlenme ihtiyaci ve hareket halindeyken çabuk yorulma, zorlanma gibi durumlar özellikle kansizliga neden olan lösemi basta olmak üzere bazi kanser türlerinin belirtisi olabilir. Yorgunluk; uyku düzensizligi, kalp sorunlari, diyabet, fibromyalji ve iltihapli eklem hastaliklari nedeniyle de olusabilir.
4. Vücutta kanama; Herhangi bir darbe veya kaza olmaksizin vücutta olusan morluklar, küçük kirmiziliklar seklinde olan cilt ve agiz içi kanamalar löseminin önemli belirtileri arasindadir.
5. Ciltte iyilesmeyen yaralar ve deride degisiklikler; Deride degisik renkteki asimetrik lekeler olusmasi veya vücutta var olan benlerin büyümesi, renk degistirmesi cilt kanserinin en tehlikeli türü olan melanomanin belirtisi olabilir. Yara iyilesmesinin geç olmasi diyabet göstergelerinden biridir.
6. Yutkunma problemi ve kronik ses kisikligi;Yutkunmada zorluk ve seste uzun süreli kisiklik, özellikle yemek borusu ile girtlak kanserlerinin belirtisi olabilecegi unutulmamalidir.
7. Idrarda veya diskida kan görülmesi;Idrarda kan görülmesi hastalar tarafindan idrar yolu enfeksiyonu ya da böbrek tasi hastaliginin belirtisi olarak düsünülebilir. Ancak bu belirti böbrek veya idrar kesesi tümörünün habercisi de olabilir. Hemoroid belirtileri ile karistirilabilen diskida kan görülmesi de kolon kanserinin belirtisi olabilir.
8. Nedeni bilinmeyen agrilar;Vücutta baslayan nedensiz ve geçmeyen agrilar tümör habercisi olabilir. Agrilarin siddeti, tümörün olustugu yere göre degisebilir.
9. Vücutta olusan sislikler;Vücudun çesitli yerlerinde olusan sislikler birçok kanser türünün belirtisi olabilir. Ayrica fark edilen sislikler kanserin ilk evresinin habercisi olabilecegi gibi son evre göstergesi de olabilecegi unutulmamalidir.
10. Huzursuz eden sikayetler; Israrla devam eden, kisiyi huzursuz eden ve nedeni açiklanamayan sikayetlerin mutlaka kanser ile iliskisi arastirilmali, vakit kaybetmeden doktora basvurmali ve gerekirse ileri tetkikler yapilmalidir.
Hastaligini bilen ve kemoterapilere güçlü bir sekilde gögüs geren ve moralini hep yüksek tutanlari takdir ediyorum. Genelde onlar hastaliklarini daha kolay atlatiyorlar. Tüm hastalara ve hasta yakinlarinin Allah yardimcisi olsun sifa versin.