Islam tasavvufu alaninda düzenli olarak seminerler, dersler veren tasavvuf arastirmacisi Cemalnur Sargut’un Kurban ile ilgili açiklamalarini sizlerle paylasmak istiyorum.
Ibn Arabî Hazretleri diyor ki “Allah, Ibrahim kendisine misafir oldugunda oglunun kurban edilmesi ile onu agirladi. Çünkü zevk, ancak keder ve üzüntü miktarincadir” diyor. Burada söylenen sözlerin iç mânâsini nedir?
Burada anlatilmak istenen, ilâhlarimizi kurban etmektir. Yani ilâhlarimizdan vazgeçmektir. Çünkü “lâ” demeden “illâ Allah” olmuyor. Illâ önce kurban edeceksin ama demek ki önce bir ilâh edinme devremiz var, sonra da bunlari mutlaka vermek zorundayiz ki Allah ben buradayim diyebilsin.
Hz. Ibrahim rüyâsinda oglunu kurban ettigini gördü ve bunu emir olarak addetti ve bunu tevil etmedi. Aslinda onun tevil etme hakki vardi, çünkü o bir insân-i kâmil idi ve hakiki bir peygamberdi. O anlamisti ki, aslinda kurban etmesi gereken sey, ogluna duydugu asiri sevgi ve koruma istegi idi. Ancak bunlardan vazgeçtigi zaman, Allah onu kabul edecekti. Bunun için de Allah’a karsi rüyâsini hiç tevil etmeden yasamaya karar verdi. Yani duydugu sevgiyi oglunu öldürmekle yok edecegini Allah’a ispatlamak istedi.
Tabiî bu, çok üst seviyede bir anlayistir. Aslinda burada evlâdimizi kesmek anlamina gelmez, çünkü evlâd kesmek sevgiyi yok etmez. Aslinda evlâdi kestikten sonra daha büyük aci ile evlâda baglanirsin. Burada söylenmek istenen sey, asiri istek ve arzularimizi bir bir yok etmek ve kesmek mânâsindadir. Fakat Hz. Ibrahim’in, “olur” diyerek bu konuda gösterdigi çaba bile Allah’in çok hosuna gitti ve onu “lâ ilâhe illallah” addedip ona “illâ Allah” anlaminda bir koyun yolladi.
Yani koyun bize “çok sükür, nefsini kesme zarâfetinde bulundun” bunun müjdesidir. Kurban “Kurbiyet” demektir, “Allah’a yakinlik” demektir, “nefsimizi kurban etmek” demektir. Bu anlamda yollanir ve koyunu kesmek de aslinda nefsin arzu ve isteklerini kesmeye hazirim, onun için de nefis koyunumu kesiyorum anlamindadir. Burada nefse çok büyük bir iyilik yapilir; çünkü nefsi tekâmülden engelleyen her türlü etken ortadan kalkinca nefis tekâmüle baslar. Koyuna da çok büyük bir iyilik yapilir çünkü koyun insan yedigi zaman insana katilir ve insanin yaptigi bütün hayra eslik ederek hayir ehli bir koyun olmus olur. O bakimdan insan hayvana lûtfetmis olur onu kesip yemekle.
Kurban kesmek yerine bir yere bagis yapmak ayni sey olmuyor mu? sorusuna ise söyle cevap veriyor; Bagis, hiçbir sekilde kurban yerine geçmez. Bagis, zaten vazifemiz; devamli yapacagiz. Kurban, Allah için yapilan bir ibâdettir ve Allah’in emrettigi bir ibâdettir. Sekli de son derece önemlidir. Hz. Peygamber kurbani Hz. Fatma’ya kendi eli ile kestirtmistir. Demek ki kurbani kesmek dahî, nefsi kesmekte ilk asama oluyor. Çünkü kurban kesebilmek için önce hayvani öldürmeyi göze aliyorsun, yani nefsini öldürmeyi göze almakla ayni seydir.
Kurban kesilirken de Allah’in adininin söylenmesi önemlidir. Allah’in adini zikretmek bizde nasil yumusama, iyi huyluluk olusturuyorsa bütün mahlûkat üzerinde ayni etkiyi yaratir. Bir kere kurban önce rahatlar, ondan sonra da aci çekmeden Allah’ina kavusur. Çünkü onun bir usûlü vardir, hiç aci çektirmeden öldürmek gibi. Nedense kurbana itiraz eden insanlarin çogu balik yerler, et yerler ve o etlerin de nasil öldürüldügünü hiç düsünmezler. Baligin olta ile çekilerek öldürüldügünü düsünmezler. Ayrica da haslayarak yedikleri diri hayvanlar var, onlari düsünmezler. Eger hiçbir sey yemiyorlarsa bile mutlaka otlar bitkiler… onlari da koparip yediklerini unutmasinlar.
Kurban çok önemli bir ibadettir, Allah herkese kesebilecek parayi nasip etsin insallah.