Bölgemizde mevsim, findiga sun'i gübre dökme mevsimidir. Gübre fiyatlari çok pahaliymis; bir çok üretici, bu sene findiga gübre dökmeyeceklermis. Findik agaçlarimizi da kendimiz gibi belesçilige alistirdik; gübre dökmeyince findik mahsülü olmaz. Sakin, denemeye kalkmayiniz, diyorum çevremdekilere. Pahaliya patlar üreticiye. Topraklarimiz alisti gübre belesçiligine; yani hazir yemeye.
Sun'i gübre kullanimina baslanmasi, benim çocukluk devreme rastlar. Gübre yokken arazilerinin çok verimsizdir. Ev havlileri ( avlulari, ) hayvan gübreleri ile gübrelenir, mahsüller güzel olurdu. Bunun disindaki arazilerde - dere yataklarindaki yatak araziler hariç - mahsül olmazdi. Bir de yaz mevsimi kurak geçerse, "Yandi gülüm keten helva " kabilinden; kitlik, yokluk ve fakirlik kol gezerdi. Gübre çiktiktan sonra bu memleketin tasi-topragi altin oldu. Araziye bagli olarak yasayan vatandas, ekmek gördü, karni doydu ve harcadigi emegin karsiligini alir hale geldi. Hiç ise yaramayan araziler, sun'i gübre sayesinde yatak arazileri geçti. Memleket, güllük-gülistanlik oldu. Arazi zenginleri, palazlandi. Hiç ise yaramayan araziler, kisa zamanda findik yetistirilerek verimli bahçe haline geldi.
Tatli bir hatiramdir; amcamlarla ortak bir tarlamiz vardi. Bir kismi findik bahçesi idi. Imece usulü ile misir otu kazilan bir günün ögle yemegi sohbetinde büyükler konusurken, findigin seksen kurusa çiktigini, arazilere findik dikilmesi gerektigini dillendirdiler. Ve o senenin güz mevsiminden baslanarak hizli bir sekilde findik dikilmeye geçildi. Sene olarak pek hatirlayamiyorum ama, 1950 - 60 arasi oldugunu tahmin ediyorum. Ondan sonra her geçen gün findik dikimi hizlandi, her taraf bahçe oldu ve bugünlere gelindi. Artik findik dikilecek arazi de kalmadi ve hazir yeme devresi basladi.
Ancak, insanlarimizin büyük çogunlugu tembellesti. Gübre dökümleri, özensiz olarak yapiliyor oldu. Çok sayida çiftçimiz - ben de dahil - gübre döktün mü, döktüm kabilinden, özensiz olarak düküyoruz. Bu topraklarin bir isyan zamani gelir de özensiz dökülen gübreleri KUSMA zamani gelir ama ne zaman olur, bilinmez. Insaallah olmaz. Zaman zaman hayvan gübresi dökülerek topragin yenilenmesine yardimci olunmalidir. Sun'i gübre, zamanla topragin kimyasini bozuyor. Buna meydan verilmemelidir.
Çiftçilerimizin gübre mevsimi hayirli ve kolay, topragi verimli ve bereketli, mahsülü bol ve afetlerden uzak olsun.
Saygi, sevgi ve selâmlarimla...
Ismail Sari