Geçen günlerde sosyal medyada bir çigliga sahit oldum; “Insaatlara baslarken tek bir agaç kesmeyecegiz dediler, 50 yillik koru yerle yeksan oldu, yerine 11 katli deniz manzarali beton binalar yapiliyor. Güzel Ünyemizin “son yesil yüregine” beton hançerlerin devasa hizmeti. Ben dersimi ögreniyorum bu yasta; “yesillik istiyorsan köye git, çok biliyorsan araziyi satin alacaktin” diyorlar. Bu çigligin sahibi sizlerin de çok yakindan tanidigi Aynur Zeran Tan.
Hiç düsündünüz mü? Bir çam agacinin en az 10-12 yilda yetismekte oldugunu, kayin ve çam agaçlarinin 900 yil, zeytinin 600 yil yasayabilen bir agaç türü oldugunu ve mese agaçlarinin 1000 yil ömrü oldugunu. Bu agaçlardan orman olusmasi için ise yaklasik 50-100 yil boyunca agaçlarin korunmasi ve yasamasi gerektigini. Agaç, bitki, hayvan ve mikroorganizma gibi canlilarin yasadigi bir ekosistem olan ormanlar hem çevremizi güzellestirir hem de havayi temizleyerek saglikli bir yasam sürmemize olanak saglar ayrica karbon depolar, içme suyunu arindirir ve vahsi yasam için yasam alani olusturur.
Sorumsuzca her seye ragmen, agaçlari keserek rant elde etmeye çalisan yesil alanlari yok edip beton binalari gözümüze sokan zihniyete tüm gücümüzle karsi çikmaliyiz. Tek bir çiliz ses yerine, birlik olup mücadeleyi sürdürmeliyiz. Tek bir agacin kesilmesi demek, kan damarlarimizdan birinin kesilmesi demektir. Agaçlar öyle büyük isler basariyorlar ki; sehrin sokaklarini serinletiyor, enerji tasarrufu sagliyor, su tasarrufu sagliyor, erozyonu önlüyor, insanlari ultraviyole isinlardan koruyor, toprak kaymasini önlüyor, depremden koruyor, hayvanlara siginak oluyor, bulundugu ortama güzellik katiyor. Saymakla bitmeyecek faydalari bulunuyor.
Agaçlar karbondioksiti emip, içerisindeki karbonu aldiktan sonra kalan oksijeni dogaya birakiyor. Agaçlar havamizi temizleyen büyük bir filtre islevi görürler, atmosferdeki kötü koku, amonyak, nitrojen dioksit, sülfür dioksit ve ozon gibi havayi kirleten gazlari emerek havadaki partikülleri temizliyor. Dünyamiz için oksijen kaynagi olan ormanlar ayni zamanda iklim üzerinde düzenleyici bir etkiye sahipler. Agaçlar bulunduklari bölgenin havasini temizlemenin yani sira yagislari arttirici bir etki de yaparlar. Ormanlar bulunduklari bölgenin bol yagis almasini saglarlar.
Dogaya verilen degeri görmek için Japonya’nin en büyük üçüncü kenti olan Osaka’nin kuzeydogu banliyösündeki bir tren istasyonuna göz atmaniz yeterli. 1910’da kullanima açilan Kayasima istasyonu, defnegiller familyasindan 700 yillik kafur agacinin yanina kuruldu. Istasyon açildiginda günesli ve yagmurlu havalarda yolcular için bir korunak islevi gören asirlik agacin, nüfus artisina paralel olarak 1972’deki istasyonu genisletme çalismalarinda kesilmesi planlanlandi. Agacin kesilmesi durumunda agaca dokunanlarin lanetlenecegi seklinde hikayeler yayilmaya baslamis. 1973’de tren istasyonu, agacin etrafini çevreleyecek bir biçimde genisletilirken, çatisindan dallarinin çikmasi saglanarak büyümesi engellenmemis ve agaç, yerel halkin güçlü direnisi ve biraz da batil inanç sayesinde ayakta kalmaya devam ediyor.
“Orman kalbini yumusatir, onunla bir olursun. Orada açgözlülük ya da öfke yoktur.” Pha Pachak