Bir insan ile ilgili bir yargiya sahip olabilmek için, konu ile ilgili bir tek sey yeterli olmaz.
Yargi, tavirlar ve insanlarla olan uzun süreli bir etkilesim sürecinin sonucu olur.
Degisim ve kesintiye ugrayan tavir ve insan etki lesimlerinin oldugu bir yasamda, o insan, hangi mevzu ile ilgili bir degerlendirmeye tabi tutulacaksa en uzun sürecine bakilir.
Hayattaki küçük parçalar, ya taktiksel ya da psikolojik; dogru yanlis arasinda git geller olabilir. Bu git geller bir insanin karakteri, degerleri ve yönetimleri için bir delil olmaz.
Yukarida anlattigim bir insanla ile ilgili yargisal karari etkileyen bir anlatim yaptim.
Simdi gelelim Istanbul Büyüksehir belediye baskani Imamoglu'nun Ingiliz büyükelçi ile görüsmesinin degerlendirilmesine:
1- Bir kere devlet görevlileri, birbirleri ile elbette görusebilirler. Ancak gizli görüsemez. Bu görüsmeyi kayit altina aldirmak zorundadir. Çünkü devleti devlet yapan yazili kayit arsivleridir. Bir gizlilik varsa, yargi da gizliligin açtigi kapi yönünde olur.
2- Bir kere, elbette bir devlet görevlisi birileri ile görüsür. Mesela papa gidip bir yahudi haham ile görüsmüstü. Trump da yahudi aglama duvarina avuçlarini koymustu. Erdogan da papa ile görüsmüstü. Bu görüsmelerden, taraflarin biribirine benzedigini ve ya birbirlerinin menfaatlerine hizmet ettiklerini çikarmak bir saçmalik olur. Bunlarin taktiksel görüsmeler olarak devlet arsivlerinde yeraldigi ortadadir.
Ancak Imamoglu ingiliz elçi ile görüsürken
Ingiliz elçinin tabi oldugu bir misyonun diger ayaklari ile yaptigi diger görüsmelerle birlestirildiginde yargi da, bu minvalde degerlendirme ile olusur.
3-Görüsülen kisilerin misyonu da bu yargi açisindan önemlidir. Ingilizler tarih boyunca hilekar bir strateji izlerler.
Amerika kitasinda kizilderilileri hile ve yalanlarla sürdüler. Israili hile ve yalanlarla kurdular. Baska devletleri hile ve yalanlarla böldüler. Guney Afrika devleti yerlilere teslim edilme vaadi ile isyanlara engel olunarak bu günlere geldi. Bosna Hersek, etniksel olarak Bosnaklar'a ait iken, son anda Sirplar da var denilerek iki halkin devleti haline getirenler de Ingilizlerdi... Osmanli, savasta basarili iken Sevr'i imzalattilar. 12 ada, Girit, Kibris ve Musul Türkiye 'ye birakilmasi gerekirken birakmadilar. Çanakkale savasini Osmanli kazanmasina ragmen, Bogazlar ve Gelibolu'da bu gün dahi tahakkümleri var.
Bunlar hep Ingilizlerin hile ve yalanlarinin sonucu...
Simdi böyle bir devlet stratejisi izleyen bir devletin görüsmelerine hangi algi ile bakilir? Bu algi, görüsmeler bir süreklilik arz etmisse nasil bir yargiya sebep olur? Düsünmek lazim...
Imamoglu böyle bir devletin yetkilileri ile sürekli görüsme halinde. Peki bu devletin son oyunu ne? Biri gizli, digeri ilan ettigi üzere açik...
Gizli olan, Istanbul’u iflas ettirerek Türkiye 'yi Istanbul'u kurtarmaya yönlendirirken baski altina alma ve açik olan da Türkiye'yi otonoma yönlendirerek bölme...
4-Devlet adamlari ahçi gibidir. Ahci, mutfagi, yaptigi yemekler ve çalistirdigi yamaklar ile degerlendirilir. Bu ahçi daha önce kötü yemekler yapmis olabilir. Tabak kirilabilir, tencere yanabilir, pirinç çuvali devrilebilir ama en son servis ettigi yemege bakilir.
Yemek lezzetli ise, bu lezzetten dolayi müdavimleri de oluyorsa yargi, bu ahcinin iyi bir ahçi oldugu yönündedir.